تداخل و پراش، رنگ‌های عجیب طبیعت

پر طاووس

تا به حال از نزدیک به بال‌های یک پروانه یا یک پر طاووس دقت کرده‌اید؟ اگر از نزدیک آن‌ها را نگاه کنید و کمی حرکت دهید، متوجه تغییر رنگ در آن‌ها می‌شوید. این رنگ‌های زیبا از کجا آمده؟ یا برای مثال دیسک نوری (CD) به صورت طیفی از همه‌ی رنگ‌ها دیده می‌شود. چرا سی‌دی به این صورت است و نور را تجزیه می‌کند؟ به نظر سطح صافی دارد! پس چرا این اتفاق می‌افتد؟

اندازه گیری وزن فضانوردان در حالت “بی وزنی”

شکل 1: فضانورد ناسا، گرات ریزمن، مهندس پرواز ماموریت 16 ناسا، از دستگاه اندازه گیری جرم بدن در ایستگاه بین المللی فضایی استفاده می کند.

در دوره های فیزیک پایه در هنگام تدریس مباحث مکانیک کلاسیک، معمولا مسئله «وزن» جسم در هنگام سقوط آزاد را در نظر می گیرند. حل این مسئله نشان می دهد که وزن جسم در حال سقوط آزاد، صفر است [1] و این به بخث پیرامون مفهوم وزن می انجامید [2,3]. وضیعت های سقوط آزاد مداوم همچون فضانوردان درسفینه های در حال گردش به دور زمین، وجود دارند، که به طور نمونه می توان به ایستگاه فضایی بین المللی اشاره کرد. در هر صورت کنترل هرگونه تغییرات جرم فضانوردی که در سفینه ای به دور زمین در حال گردش است، برای سلامتی او مهم است.  این مقاله به چگونگی اندازه گیری جرم فضانورد در حال سقوط آزاد می پردازد.

کالبد شکافی جهان‌های موازی

دنیاهای موازی

همان طور که شنیده‌اید، جهان‌های موازی یک بحث کاملا داغ است؛ چه از لحاظ فیزیکی و چه فلسفی. این موضوع ممکن است برای بعضی‌ها بسیار بی‌معنی و خیالی یا برای بعضی دیگر بسیار پیچیده و مهم باشد. موضوع اصلی چیست؟ آیا اصلا چیزی به اسم جهان‌های موازی وجود دارد؟ آیا می‌توان آن را اثبات و یا رد کرد؟

ابن هیثم

پدر نورشناسی

ابن هیثم
تاریخ از پدر نورشناسی می گوید

سایه روشن های یک سرگذشت

 

اشاره

وقت گشتی دگر است و ما را آهنگ سفر به زمان های بسلو دور. چه باک است از دوری راه که: مرکب تاریخ بسیار راهوار است. هدف، زنده کردن یاد صاحب نامی است که پرتو اندیشه هایش اروپای قرون وسطایی دربند در بیداد سکون و انجماد را نشانه گرفت.

چه نیازی است به توشه در این سفر که همچون دیگر سیاحت های تاریخی، حس افتخار آمیخته به حیرت از توانمندی های یک مسلمان، ما را همراهی خواهد کرد.

بوزون هیگز، ذره ای که به دنبالش بودیم

در دوران نوین از تمام تاریخچه ی فیزیک بسیاری از نظریات جهت توضیح بسیاری از ساخت و ساز های طبیعت تابع وجود ذراتی بسیار کوچک شدند که توضیح دهنده ی چرایی بسیاری از پدیده ها باشد . البته بعضی تعاریف در فیزیک با معنی ادبی آن فرق دارد و در این جا معنی ذره در فیزیک مربوط به ابعاد فوق العاده کوچک است ، کوچک‌تر از اتم و حتی ذرات تشکیل دهنده ی آن و این در حدی است که در خیلی از شرایط آن را تک بعدی در نظر میگیرند . در طول دهه های و شصت و هفتاد میلادی نظریاتی جهت یک پارچه کردن گستره ی عظیمی از فیزیک توسط دانشمندان بزرگ و متعددی همچون واینبرگ و عبدالسلام و گلاشو ارائه شد که موجب شکل گیری مدل استاندارد و ربوده شدن جایزه ی نوبل توسط آن سه دانشمند شد . اما در کل یک سری سستی هایی وجود داشت که باعث می شد که این نظریه جوابی برای بسیاری از سوالات مهم در باره ی جهان مثل گستردگی اش ندهد و این ضمینه ای شد تا فیزیکدان بزرگی به نام پیتر هیگز با تمام سختی ها و مشکلات زندگی اش پیشنهاد و تامیم وجود ذره ای که به نام خودش اسم گذاری کرده بود بدهد که تمام ضعف های مدل استاندارد در موارد فوق را پر میکرد .

پیتر هیگز
محمد عبدالسلام
شلدون لی گلاشو
استیون واینبرگ

افسانه‌ی کوانتومی نور، دوگانگی موجی ذره‌ای!

افسانه‌ی کوانتومی نور،دوگانگی موجی ذره‌ای!

طبیعتا یکی از سوال‌های همیشگی که توی فیزیک وجود داشته اینکه که «چی شد بلاخره؟ نور موج بود یا ذره؟» و اصولا یک جوابی که برای این سوال وجود داره اینه که «هر جفتش!»…

ولی چرا نباید یکی از این دو تا باشه؟ چی شد که به این نتیجه رسیدیم…؟

کالبد شکافی بمب اتم


تاریخچه ی بمب اتم:

خب در ابتدا بیایید که ببینیم این بمب اتمی ایده اش از کجا آمده، چه کسانی مسئول این همه فجایعند و چرا؟

در ابتدا باید یک چیزی را کاملا مشخص کنم و آن هم این است که در واقع اینیشتین نه مخترع بمب اتم بوده و نه اولین پیش بینی کننده و طراح آن، خب شاید بگویید که چون اینشیتین اولین فردی بود که فرمول معروف $m= \frac{E}{c^2}$ را پیشنهاد داده و ایده ی بمب اتم هم همین تبدیل شدن جرم به انرژی هست پس او هم اولین پیشگوی بمب اتم بوده، ولی این جا یک ایرادی وجود دارد در واقع اینیشیتین اولین فردی نبوده که متوجه این وابستگی جرم و انرژی به هم شده بود بلکه سال ها قبل از او افرادی مانند رادرفورد و کسانی که روی فیزیک اتمی در سال های 1890 کار می کردند هم متوجه این موضوع شده بودند.

 

فیزیک موسیقی 1

نویسندگان : علی فرهادی و محمد عرفان حق گو

 

در این سری از مطالب، می خواهیم شما را با فیزیک صوت در موسیقی آشنا کنیم. تمامی ساز ها و آلات موسیقی بر پایه ی مفهوم ساده ی موج صوتی تشکیل شده اند ، اما هر ساز صدا و زیبایی خاص خودش را دارد که انگار کاملا متمایز با ساز های دیگر است . انواع ساز ها نظیر کوبه ای (مثل دف و تنبک) ، زهی(مثل تار) و زهی مضرابی(مثل سنتور) و زهی آرشه ای(مثل ویولون) ، بادی (مثل نی و ترومپت) و یا ساز های پیچیده تر مثل پیانو با تبدیل انرژی مکانیکی بدن به صوت نواخته می شوند و تفاوت میان نحوه ی این تبدیل ، تفاوت در صدا را باعث می شود. این تبدیل عمدتا به دو صورت ضربه یا اصطکاک صورت می گیرد و مکان این تبدیل در بدنه ی ساز ، نت های مختلف را پدید می آورد . حال این سوال مطرح است که چنین سیستم پیچیده آی ، از کجا نشأت گرفته است

گذری کوتاه بر مفهوم زمان!

تاکنون برایتان پیش آمده است که زمان برایتان دیر بگذرد و مثلا گذر ۱۰ دقیقه را بیش از ۱ ساعت احساس کنید؟

یا وقتی ساعت مچی خود را همراه ندارید با توجه به علائم طبیعی همچون موقعیت خورشید، سایه های اجسام و… زما را درست تخمین بزنید؟

درک مفهوم زمان از مسئله هایی است که مدت هاست ذهن بشر را درگیر خود کرده است. اینکه آیا زمان صرفا یک مفهوم مجازی است یا اینکه زمان نیز مانند اجسام واقعیت دارد موضوعی است که درک آن میتواند برنامه ها  و زندگی ما را تحت تاثیر قرار بدهد.

در این مطلب قصد داریم به دیدگاه های متفاوت درباره زمان بپردازیم و کمی درباره مفهوم زمان صحبت کنیم. در خواندن این مطلب، بیش از آنکه به دنبال جواب باشید،‌به سوال ها فکر کنید!

1 2 3