محمد کاظمی

نویسنده: محمد کاظمی

۱۶ ساله، دانش‌آموز دبیرستان علامه حلی. علاقه‌مندی‌هایی که دارم هم فیزیک، الکترونیک، برنامه‌نویسی، ریاضی و ... (و البته خیلی چیز‌های دیگه که جا نمیشه!)

افسانه‌ی کوانتومی نور، دوگانگی موجی ذره‌ای!

افسانه‌ی کوانتومی نور،دوگانگی موجی ذره‌ای!

طبیعتا یکی از سوال‌های همیشگی که توی فیزیک وجود داشته اینکه که «چی شد بلاخره؟ نور موج بود یا ذره؟» و اصولا یک جوابی که برای این سوال وجود داره اینه که «هر جفتش!»…

ولی چرا نباید یکی از این دو تا باشه؟ چی شد که به این نتیجه رسیدیم…؟

امواج گرانشی، سومین آشکار‌سازی

برخورد دو سیاهچاله

از زمان کشف تا به امروز، این سومین بار بود که امواج گرانشی مشاهده شدند.

برای اولین بار، در ماه سپتامبر سال ۲۰۱۵ خبری مهم در علم فیزیک پخش شد؛ چیزی که صد سال قبل آلبرت انیشتین در نظریه نسبیت عام خود به آن اشاره کرده بود؛ رصدخانه تداخل‌سنج امواج گرانشی (لایگو) برای اولین بار موفق شد تا امواج گرانشی را مشاهده‌کند. (این مطلب را درباره‌ی کشف امواج گرانشی و طرز کار این رصدخانه‌ها بخوانید)

از آن روز تا حالا، این سومین بار است که امواج گرانشی مشاهده می‌شوند. داستان از چه قرار است؟ با ما همراه باشید…

گزارش کارسوق سایکوفیزیک

کارسوق سایکوفیزیک

در تاریخ پنجشنبه ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۶ کارسوق سایکوفیزیک، از اولین سری کارسوق‌های علوم اعصاب‌شناختی باشگاه فیزیک در دبیرستان علامه‌حلی برگزار شد. سایکوفیزیک دانش اندازه‌گیری کمّی رابطه میان محرک‌های فیزیکی و پاسخ‌های ادراکی انسان است.

در این کارسوق شرکت‌کنندگان در طی تعدادی کارگاه ابتدا به صورت عملی آموزش دیدند. در طول کارسوق با استفاده از اطلاعاتی که در طی کلاس‌ها به دست می‌آوردند، برنامه‌هایی را به عنوان تمرین با استفاده از نرم‌افزار سایکوپای (یک کتابخانه نرم‌افزاری با استفاده از زبان برنامه‌نویسی پایتون) می‌نوشتند. این برنامه‌ها شامل تست‌هایی مثل اندازه‌گیری سرعت عکس‌العمل (Reaction Time)، خطای دید و … بود.

برنامه زمانی کارسوق به این صورت بود که شرکت‌کنندگان در کلاس‌هایی به صورت بخش‌های ۱ ساعته که بین هر کدام حدود ۱۰ دقیقه استراحت بود حضور می‌یافتند. در ابتدای هر بخش مباحث مختلف مثل ریاضیات، تحلیل داده‌ها، نمودار، برنامه‌نویسی با سایکوپای، سایکوفیزیک و … را فرا‌می‌گرفتند. سپس با استفاده از مباحث، یک برنامه یا تست سایکوفیزیک می‌نوشتند و خودشان با انجام دادن تست، داده‌های خروجی را تحلیل می‌کردند.

کارسوق از ساعت ۸:۳۰ آغاز شد و تا ساعت ۶ بعد‌از ظهر همان‌روز ادامه یافت. در بخش آخر کارسوق، پروژه‌ای به دانش‌آموزان گفته‌شد و قرار شد که این پروژه را با استفاده از آموزش‌هایی که دیدند انجام دهند. سپس آن را در تاریخ ۱۰ تیر تحویل‌دهند و با نظر مدرس کارسوق، گواهینامه خود را دریافت کنند.

شرکت‌کنندگان کارسوق دانش‌آموزان دوره دوم دبیرستان تا دانشجویان کارشناسی رشته‌های علوم‌پایه و مهندسی بودند.

 

در ادامه نیز می‌توانید تصاویری از این کارسوق را مشاهده کنید.

فیزیکدانان مایعی با جرم منفی ساختند

فیزیکدانان مایعی با جرم منفی ساختند

فیزیک‌دانان می‌گویند در آزمایشگاه مایعی با جرم منفی ساخته‌اند… همانطور که از اسمش به نظر می‌رسد عجیب است!

اگر جسمی را به سمتی فشار دهید، جسم در همان جهت شتاب می‌گیرد… این چیزی است که امروزه از قوانین نیوتن می‌دانیم. ولی الان چه اتفاقی افتاده؟ این مایع برعکس هر جسم معمولی، وقتی آن را فشار دهید، به سمت شما حرکت می‌کند. به نظر می‌رسد شهودی که از پدیده‌های طبیعی داریم همیشه در آزمایش‌ها صدق نمی‌کند. چنین چیزی می‌تواند به دانشمندان در مورد رفتار‌های عجیب سیاه‌چاله‌ها و ستاره‌های نوترونی اطلاعات بیشتری بدهد.

اجازه بدهید یک قدم به عقب برگردیم. چنین چیز عجیبی چگونه می‌تواند وجود داشته باشد؟

پارادوکس برگ چای!

پارادوکس برگ چای

پدیده‌هایی در اطراف وجود داره که هر کسی دست کم یک‌بار اون‌ها رو دیده، ولی تا به حال بهش دقت نکرده. مثلا؛ وقتی یک لیوان چای که تفاله داشته باشه رو هم بزنیم، انتظار داریم به دلیل نیروی گریز از مرکز، اطراف کف لیوان جمع شوند، ولی وسط لیوان جمع می‌شوند (در صورتی که از چای سنگین‌تره). جواب این مسئله چیه؟

ویدیو: جلسه‌ی هفتگی: آشوب، پیچیدگی و بی‌نظمی

چند هفته‌ی پیش، این سخنرانی از مجموعه جلسات هفتگی باشگاه فیزیک توی اتاق فیزیک دبیرستان علامه حلی برگزار شد. توی اون آقای عباس کریمی، دانشجوی ارشد دانشگاه شهید بهشتی، برامون در رابطه با نظریه‌ی آشوب و پیچیدگی ارائه دادن. فیلم مربوط به این ارائه رو می‌تونید توی اینجا ببینید: 🙂

این هم از فایل صوتی ارائه: «دانلود»

و البته اسلاید‌هایی که نشون دادن: «دانلود»

 

وبسایت آقای عباس کریمی: سیتپور http://www.sitpor.org/

ویدیو: گربه شرودینگر، یک آزمایش فکری در مکانیک کوانتومی

گربه‌ی شرودینگر؟ اولین سوالی که احتمالا می‌پرسید اینه که گربه واقعا چه ربطی داره به فیزیک؟ اونم فیزیک کوانتوم؟ ولی خب، به نظر میاد که ربط داشته باشه…

این ویدیوی عالی از Ted-ed رو با زیرنویس فارسی ببینید.

(درباره‌ی گربه‌ی شرودینگر، یه ویدیو هم اینجا منتشر کردیم.)

 

کشف شگفت‌انگیز ناسا: یک دسته بزرگ از سیارات مانند زمین

کشف شگفت‌انگیز ناسا: یک دسته بزرگ از سیارات مانند زمین
این تصویر ممکن است مانند سطح یکی از سیارات تازه کشف شده باشد. دانشمندان با استفاده از تلسکوپ فضایی اسپایتزر و تلسکوپ‌های زمینی، کشف کرده‌اند که هفت سیاره به اندازه زمین در این منظومه وجود دارد.

تلسکوپ فضایی اسپایتزر ناسا (Spitzer) اولین منظومه شناخته‌‌شده از هفت سیاره هم‌اندازه زمین را اطراف یک ستاره نشان‌داده است. سه تا از این سیاره‌ها به طور امن در کمربند حیات قرار گرفته اند؛ محدوده‌ای اطراف ستاره مادر که به نظر می‌رسد یک سیاره سنگی آب مایع در سطحش داشته باشد.

امواج گرانشی، از پیش‌بینی تا واقعیت

امواج گرانشی

در زمان‌های خیلی دور، در عمق فضا،‌ دو سیاهچاله سنگین به آرامی با هم رو در رو می‌شوند. این دو شبح ستاره‌ای همواره به طور مارپیچ به هم نزدیک می‌شوند، تا اینکه، تقریبا ۱.۳ میلیارد سال پیش، آنها با سرعت زیادی که نصف سرعت نور بود، به دور هم چرخیدند و سرانجام با هم یکی شدند. این برخورد لرزشی درون جهان منتشر کرد…

لرزش‌ها در تار و پود فضا-زمان امواج گرانشی نامیده می‌شوند. یکسال و پنج ماه پیش (سپتامبر ۲۰۱۵) از زمین عبور کردند؛ و برای اولین بار، فیزیکدانان امواج را شناسایی کردند، ۴ دهه تلاش، به نتیجه رسید و نگاه جدیدی به سمت آسمان آغاز شد.

1 2