گذری کوتاه بر مفهوم زمان!

تاکنون برایتان پیش آمده است که زمان برایتان دیر بگذرد و مثلا گذر ۱۰ دقیقه را بیش از ۱ ساعت احساس کنید؟

یا وقتی ساعت مچی خود را همراه ندارید با توجه به علائم طبیعی همچون موقعیت خورشید، سایه های اجسام و… زما را درست تخمین بزنید؟

درک مفهوم زمان از مسئله هایی است که مدت هاست ذهن بشر را درگیر خود کرده است. اینکه آیا زمان صرفا یک مفهوم مجازی است یا اینکه زمان نیز مانند اجسام واقعیت دارد موضوعی است که درک آن میتواند برنامه ها  و زندگی ما را تحت تاثیر قرار بدهد.

در این مطلب قصد داریم به دیدگاه های متفاوت درباره زمان بپردازیم و کمی درباره مفهوم زمان صحبت کنیم. در خواندن این مطلب، بیش از آنکه به دنبال جواب باشید،‌به سوال ها فکر کنید!

واژه ی زمان، برگرفته از واژه ی “زروان”، الهه ی زمان ایران پیش از اسلام آمده است!

طبق تعریفی که ویکیپدیا درباره زمان ارائه میدهد:” زمان پیشرفتی نامحدود و مستمر در وجود و اتفاقاتی غیر قابل برگشت است که از زمان حال به آینده رخ میدهد!”

انسان های متفکر در زمینه های دینی، فلسفه، علم و… همیشه به این فکر میکردند که ماهیت زمان چیست! البته این متفکر ها به ماهیت چیزهای دیگر هم فکر میکنند و قضاوت را به عهده آزمایش، فرمول و اعتقادات مردم میگذارند. طی این تفکرات، دو دیدگاه نسبت به مفهوم زمان در طول تاریخ ایجاد شده است.

دیدگاه اول، که با عنوان “زمان نیوتونی” مطرح میشود بیان میکند که زمان، بخشی از جهان و بُعدی از ابعاد هستی است. این تعریف تا وقتی که در یک اتاق تاریک و بدون جاذبه حبس نشده باشید(!) قابل قبول ترین تعریف خواهد بود. چرا که وقتی شما در مکانی باشید که هیچ معیاری برای سنجش زمان و ترتیب وقوع اتفاقات نداشته باشید (مثل ساعت، نور خورشید، جاذبه، اشیا معمولی و…) و بخوابید! بعد از خواب احتمالا نمیتوانید حدس بزنید چه مدت گذشته و … . ضمن اینکه فلاسفه با مبنا قرار دادن این تعریف و بررسی اتفاقات زندگی انسان ها و معنویات، به تناقضاتی میرسند که نمیتوانند آن ها رو توجیه کنند.

اما اینجا دیدگاه دوم است که برخی دیگر از متفکران را به خود جذب کرده است و طبق این دیدگاه، زمان، صرفا قراردادی برای رخ دادن اتفاقات اطراف، بین انسان هاست و در جهان هستی ماهیتی به نام زمان وجود ندارد. همچنین این دیدگاه، زمان را نشات گرفته از سرعت تحلیل داده ها در مغز انسان ها میداند. اینکه آمد و شد شبانه روز را با معیار های اولیه بسنجیم و آن را تقسیم به قسمت هایی بکنیم و یا اینکه از سایه ی آفتاب موقعیت زمانی خود نسبت به سایر وقایع را تشخیص دهیم و یا اینکه واحدی به نام ثانیه را تعریف کنیم که نوسان اتم سزیم به مقدار یک شماره تلفن همراه!(۹۱۹۲۶۳۱۷ بار) را میگویند! همه و همه تنها قراردادی بین انسان ها برای تعیین وضعیت خود نسبت به سایر پدیده هاست!

آیا زمان برای شما و کسی که در قطب جنوب و یا برای کسی که در ماه مشغول مشاهده ی زمینِ متحرک است یکسان میگذرد؟

آیا مفهوم زبان و سوالات آن به مفاهیم دینی مربوط میشود؟

افسانه های زمان حقیقت دارند؟

ما برای مطالعه همگانی و ساده ی زمان باید از داخل، آن را به آزمایش بگذاریم. در واقع خروج از این بُعد برای مطالعه اش کار هرکسی نیست و حتی شاید غیر ممکن باشد! فیزیگدانان از گذشته در تلاش بوده اند که درباره زمان مطالعه کنند و ماهیت آن را کشف کنند و نزاع ها و بحث های زیادی بین دانشمندان و فیلسوفان در این باره درگرفته است که میتوان به نزاع اینشتین و برگسون در ماهیت زمان اشارره کرد!

 

در آخر باید گفت: زمان، ماهیت زمان را مشخص خواهد کرد!

 

منابع:

 

en.wikipedia.org/wiki/Time

tarjomaan.com

bigbang.com

حسین دارستانی

نویسنده: حسین دارستانی

حسین دارستانی، دانش آموز سوم ریاضی دبیرستان علامه حلی تهران. علاقمند به فیزیک HV و نانو و مدیریت. از نظرم "تغییر" رکن اساسی زندگی هر انسانه.

2 دیدگاه برای مطلب “گذری کوتاه بر مفهوم زمان!” موجود است.

  1. “ضمن اینکه فلاسفه با مبنا قرار دادن این تعریف و بررسی اتفاقات زندگی انسان ها و معنویات، به تناقضاتی میرسند که نمیتوانند آن ها رو توجیه کنند.” میشه مثال بزنید؟ شاید در زمان کانت همچنین چیزی بوده ولی الان اینجوری نیست! اتفاقا فیلسوف هایی مثل برگسون کاملا تعریف انیشتین رو پذیرفتند ولی از قبول کردن اینکه حرف انیشتین “همه چیز” رو راجع به زمان بیان میکنه سر باز زدند که این باز خودش نیاز به بحث فلسفی داره. و ضمنا من نمیفهمم بررسی کردن زمان، چه ربطی به تناقض در معنویات دارد؟ لفظ معنویات روشن نیست.

    1. پارادوکس های زمان، وقتی پیش می آیند که سفر در زمان ممکن باشد و این تعریف از زمان به عنوان بُعد و ماهیت، سفر در زمان را نقض نمی‌کند…
      منظور از معنویات، تعالیم برخی ادیان از جمله الهی و غیر الهی است که ناسازگاری ها با این تعریف در همین پارادوکس های زمان مشاهده می‌شود.
      میتوانید برای اطلاعات بیشتر لینک زیر را مطالعه بفرمایید

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *