تلسکوپ جیمز‌ وب، در جستجوی مرز جهان!

انسان از گذشته‌های دور به دنبال جواب این سوال بوده که “من در کجای جهانم هستم؟” و در طی  آن نظریات زیادی داده شده است.

از آن ابتدا که زمین را مرکز جهان می‌دانستند، تا وقتی خورشید به این سمت منسوب شد و اکنون می‌دانیم که نه تنها ما و منظومه شمسی مرکز جهان نیستیم، بلکه در گوشه‌ای از جهانی هستیم که به طور مداوم در حال انبساط و بزرگتر شدن است..

بشر با استفاده از ابزار مختلف سعی در پیدا کردن موقعیت خود کرده است. گالیله با تلسکوپ خودش و….. تلسکوپ هابل با آن همه تجهیزات.

و اکنون دانشمندان قصد جایگزینی تلسکوپی بسیار قوی‌تر از تلسکوپ هابل  را دارند که دارای قابلیت‌های بسیاری است که می‌تواند ما را بیشتر با دنیای اطرافمان آشنا کند.

گفته شده این تلسکوپ که “جیمز وب”  (James Webb) یا  JWST  نام دارد،  در سال ۲۰۱۸ به فضا خواهد رفت و زندگی ۱۰ ساله ای را در آنجا خواهد  داشت.

از ویژگی‌ها و مزیت‌های دیگر این تلسکوپ نسبت به هابل می توان به قطر آینه اصلی آن اشاره کرد که ۶٫۵ متر(سه برابر قطر آینه ی تلسکوپ هابل) است. آیینه‌های تلسکوپ “جیمز وب” از بریلیوم که فلزی فوق‌العاده سبک است و روکشی از طلا ساخته شده‌اند.

JWST با ۶٫۴ تن جرم و  با بزرگی یک زمین تنیس قرار است در فاصله ی ۱٫۵ میلیون کیلومتری (سه برابر فاصله هابل) از زمین به کاوش بپردازد و اطلاعات خود را با سیگنال‌های رادیویی قوی به مرکز تحقیقات جیمز‌وب  در آمریکا بفرستد.این در حالی است که تلسکوپ هابل از مدار زمین فراتر نرفته است.

در واقع این تلسکوپ قرار است که در مدار لاگرانژی دوم (L2)  به دور خورشید بچرخد. البته آیینه‌ی آن پشت به خورشید است و توسط سپری از تمام پرتو‌های خورشید محافظت می‌شود؛ چرا که برای کار، دمای آب باید کم‌تر از ۵۰ درجه کلوین باشد.

یکی از تفاوت‌های این تلسکوپ با هابل این است که جیمز‌وب برای نور مادون قرمز ساخته شده است که این، خود کمکی می‌کند تا بتوانیم فاصله‌های دور تر را ببینیم. حالا چرا مادون قرمز؟

این انتخاب، چند دلیل دارد که یکی از آن‌ها، پدیده “انتقال به سرخ” (red-shift) است. به دلیل این‌که کهکشان‌ها با سرعت زیادی در حال حرکت‌اند و از ما دور می‌شوند، فرکانس نور آن‌ها کم شده و به سمت قرمز می‌رود. پس انتظار می‌رود بتوانیم که اولین کهکشان‌ها که تنها چند صد میلیون سال پس از بیگ‌بنگ شکل گرفته‌اند را ببینیم. دلیل دیگر استفاده از مادون قرمز این است که این امواج، از گرد و غبار‌های فضا که نور‌های مرئی را پخش می‌کنند، عبور می‌کنند. پس می‌توانیم ستاره‌های بیشتری را ببینیم. برای مثال دو عکس زیر  را که از سحابی کارینا گرفته شده‌اند ببینید. عکس بالا با طیف مرئی و عکس پایین با مادون قرمز گرفته شده است.

این تلسکوپ چهار ماموریت اصلی دارد که مهم‌ترین آن‌ها، جستجوی نور ستارگان و کهکشان‌هایی است که بعد از بیگ‌بنگ شکل کرفته‌اند. ماموریت‌های دیگر شامل مطالعه بر روی چگونگی شکل‌گیری کهکشان‌ها و تکامل آن‌ها، درک بهتر شکل‌گیری ستاره‌ها و منظومه‌های سیاره‌ای و در آخر مطالعه بر روی ریشه‌های زندگی است.

جیمزوب به صورتی که آیینه‌های آن جمع شده‌اند پرتاب و پس از قرار گرفتن در مدار، توسط میکروموتور‌های دقیق، محل و  زاویه آیینه‌ها تنظیم می‌شود.

در ادامه می‌توانید اینفوگرافیکی راجع به این تلسکوپ مشاهده کنید.

منابع:

jwst.nasa.gov

en.m.wikipedia.org/wiki/James_Webb_Space_Telescope

حسین دارستانی

نویسنده: حسین دارستانی

حسین دارستانی، دانش آموز سوم ریاضی دبیرستان علامه حلی تهران. علاقمند به فیزیک HV و مدیریت. از نظرم "تغییر" رکن اساسی زندگی هر انسانه.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *